წმინდა მღვდელმთავარი ნიკოლოზ სერბი (ველიმიროვიჩი)

მისიონერული წერილები

მარტოხელა ქალს - ლოცვის შესახებ

განაწყენებული იმის გამო ხართ, რომ უფალს არ ესმის თქვენი ვედრება! ნუ დრტვინავთ იმაზე, ვინც სული და სიცოცხლე, გონი და აზროვნება მოგვანიჭა. გთხოვთ, ნუ ემდურით მას, ვისაც ათასჯერ მეტი უფლება აქვს, გვისაყვედუროს ჩვენც, ანგელოზებსაც და წმიდანებსაც. უფალმა რომც არ შეისმინოს ჩვენი თხოვნები, ლოცვები მაინც გამოიღებენ ნაყოფს ჩვენს სულებში, გაამდიდრებენ და ვაჟკაცურს გახდიან მას. ეს საიდუმლოა, რომელიც სულიერ მოღვაწეებს განეცხადათ. ვთქვათ, ვიღაცამ ხორბალი დათესა და ლოცულობს, რომ უხვი მოსავალი მიიღოს. ხორბლის ნაცვლად თესლიდან ბალახი ამოიზრდება, იგი კვლავ ხორბლისთვის ლოცულობს, მაგრამ ამ ბალახიდან შვრია და ფეტვი ამოდის. ის ლოცვას არ წყვეტს, ბოლოს და ბოლოს, თავთავები ხორბლის მარცვლებით ივსებიან, მწიფდებიან და სიმძიმისაგან მლოცველის ფერხთით ეგებიან.

ყველა ჩვენს ლოცვას შედეგი თავის დროზე მოაქვს, როგორც რუსი პოეტი პეტრე ვიაზემსკი ამბობს:

„ნათელ დღესა და ქარბუქებს შორის,
სიხარულის თუ ტანჯვის მინდორზე,
ნისლი ბურავს თუ ვარსკვლავი ბრწყინავს,
მაინც ილოცე.
ილოცე ისევ, ილოცე ისევ
და საიდუმლო ნაყოფებს მაშინ
მოამწიფებენ წმიდა ლოცვები“!

უფალმა გვიქგდაგა, იმისათვის კი არ ვილოცოთ, რომ შევიტყოთ, თუ რა გვინდა: ჯერ კიდევ ჩვენს ჩასახვამდე მისთვის ნათელია, რა გვჭირდება სიცოცხლის ყოველ წამს. არამედ მოგვიწოდა, რომ ჩვენი სულები იზრდებოდნენ, მაღლდებოდნენ, ფართოვდებოდნენ და მწაფდებოდნენ ლოცვის სხივებში. თუ იგი მაშინვე არ ეხმაურება ჩვენს ლოცვებს, ესე იგი, სურს, რომ ყოველივე არა ჩვენი, არამედ მისი ნებით იყოს, რაღაც უფრო მეტსა და უკეთესს გვიმზადებს, ვიდრე ლოცვაში შევთხოვთ. სწორედ ამიტომ ყოველი ვედრება მლოცველებმა შემდეგი სიტყვებით უნდა დავამთავროთ: „ხოლო არა ვითარ მე მნებავს, არამედ ვითარცა შენ“. (იხ. მათ. 26,39; მარკ. 14,36; ლუკ. 22,42).

 

მბეჭდავ ი.კ.-ს - მღვდლებისათვის ხელზე ამბორის შესახებ

თქვენი მღვდელი გარდაიცვალა, მის ადგილას კი სრულიად ახალგაზრდა მოძღვარი მოვიდა. წინა მღვდელთმსახურს კურთხევისას სიხარულით ეამბორებოდით ხელზე, მაგრამ თქვენზე უმცროსისათვის ამბორი უხერხულად მიგაჩნიათ.

განა არ იცით ისტორია თავად მილოშსა და ახალგაზრდა მღვდელთან დაკავშირებით? იგი ასეთია: ერთი ახალგაზრდა მღვდელთმსახური თავად მილოშის თანდასწრებით კრაგუევცეში ლიტურგიას ასრულებდა. მოხუცი თავადი ძალიან ღვთისმოსავი იყო, ეკლესიაში მსახურების დაწყებამდე კარგა ხნით ადრე მიდიოდა, მის დასრულებამდე მიწაში ჩასობილივით იდგა და მხურვალედ, გულშემუსვრილი ღმერთს ევედრებოდა. როდესაც ახალგაზრდა მღვდელმა მსახურება დაასრულა, იგი საკუთხრევლიდან ჯვრითა და ანტიდორით ხელში გამოვიდა. თავადი მიუახლოვდა, რათა ჯვარს მთხვეოდა და ხელზე ეკოცნა. მაგრამ ახალგაზრდა კაცმა სწრაფად გასწია ხელი უკან, თითქოს რცხვენოდა, რომ ხნიერ ადამიანს, თავადს მისთვის ხელზე ამბორი სურდა, თავადმა მილოშმა შეხედა მას და უთხრა: მომეცი უფლება, რომ ხელზე გეამბორო, რადგანაც არა ხელს ვკოცნი შენსას, არამედ წოდებას, რომელიც ჩემზეც და შენზეც უძველესია!

ვფიქრობ, რომ ეს ყველაფერს ხსნის. მოხუცმა თავადმა ეკლესიაში ეს სიტყვები თვით სულიწმინდისაგან წარმოთქვა. თვითონვე დაფიქრდით, თუკი თქვენი მღვდელი ოცდახუთი წლის არის, მისი წოდება ათას ცხრაასი წლისაა და როცა მის ხელს ეამბორებით, მის წოდებას ემთხვევით, ქრისტეს მოციქულთაგან რომ გადმოეცათ უფლის საკურთხევლის მსახურთ. ხოლო, როდესაც ემთხვევით მღვდლის წოდებას, თქვენ ყველა იმ მართალ და წმიდა ადამიანს ეამბორებით, რომლებსაც კი უტარებიათ იგი, დაწყებული მოციქულთაგან და ვიდრე დღემდე. ეამბორებით წმ. ეგნატეს, წმ. ნიკოლოზს, წმ. ბასილს, წმ. საბას, წმ. არსენს და სხვა მრავალთ, მიწის სამკაულნი რომ იყვნენ და ზეცის სამკაულად იქცნენ, მათ - „მიწიერ ანგელოზებად და ზეციურ ადამიანებად“ რომ იწოდებიან. მღვდლისათვის ხელზე ამბორი უბრალო კოცნა არ გახლავთ, არამედ პავლე მოციქულის სიტყვებით რომ ვთქვათ: „წმიდა ამბორისყოფა“ (შეად. 1 კორ. 16,20).

შეცბუნების გარეშე ეამბორეთ მაკურთხებელ ხელსა და ანაფორას, რომელიც სულიწმინდითაა კურთხეული.

ეამბოროთ მის ხელს, ვინც ასაკით თქვენზე უმცროსია და უსმინოთ მას კიდევ იმიტომაცაა კარგი, რომ ეს ამპარტავნებისაგან გიცავთ და მორჩილებას გასწავლით.

სიხარული და მშვიდობა თქვენ უფლისაგან.

 

წმინდა წერილის მოყვარულს - სუნისა და კეთილსურნელების შესახებ

შენ წაიკითხე ეს სიტყვები და გაოცდი! განა მხოლოდ წმიდა წერილის გარკვეულ სიტყვებს მოჰყავთ განცვიფრებაში ადამიანი? თითოეული მისი სიტყვა ახალი სიცოცხლის მსგავსია! გიკვირს, როდესაც მოციქული ცნობიერების კეთილსურნელებაზე საუბრობს როგორ შეიძლება, კითხულობ შენ, რომ სულიერ სამეფოში კეთილსურნელება არსებობდეს? ძალიან უბრალოდ! ისევე როგორც სულიერი მზერის და სმენის არსებობაა შესაძლებელი. ბრმა ისააკმა შვილის, იაკობის სული სურნელის მეშვეობით შეიგრძნო და თქვა „და ეცა სულნელებაჲ სამოსლისა მისისაჲ და აკურთხა იგი და თქუა: აჰა, ესერა სულნელებაი ძისა ჩემისაჲ, ვითარცა სულნელებაჲ ველისა სავსისა, რომელი აკურთხა უფალმან“ (დაბ. 27,27). წინასწარმეტყველი დროის უდიდეს მანძილზე სულით განსჭვრეტს ქრისტეს, როგორც უმშვენიერესს ადამიანთა შორის, და მისი სამოსის კეთილსურნელებაზე საუბრობს, სამოსქვეშ გულისხმობს რა თქმა უნდა სათნოებებს, რომლებშიც მისი სული იყო გახვეული.

ამაოდ არ ამბობს ჩვენი ხალხი: „სული კეთილსურნელოვანი“ ანდა: „ყარს სული მისი!“ ხალხისათვის ანგელოზთა ძალების გამოვლენას ყოველთვის წინ უსწრებდა საოცარი არამიწიერი კეთილსურნელება, მაგრამ, როცა ვინმეს ეშმაკეული უტევდა, მათი გამოჩენისას ირგვლივ აუტანელი, საზიზღარი სიმყრალე დგებოდა. გაიხსენე უეცარი სასიამოვნო კეთილსურნელება ლოცვისას, ანდა - წმიდა ნაწილებისაგან. მაგრამ ეს ყველაფერი სულიერი სამყაროს საიდუმლოებებს განეკუთვნება და მიუწვდომელია მისთვის, ვინც სხეულით ფიქრობს და აზროვნებს. სიმართლეა ისიც, რომ მოუნათლავ სულებს განსაკუთრებული სუნი აქვთ. მოციქული ღმერთს მადლობას სწირავს იმისათვის, რომ მან მორწმუნეებს მიანიჭა: „მადლი ღმერთსა, რომელმან მარადის განმაცხადნის ჩუენ ქრისტეს მიერ და სული იგი მეცნიერებისა მისისაჲ გამოაჩინის ჩუენ მიერ ყოველსა ადგილსა. რამეთუ ქრისტეს სურნელებანი ვართ“ (2კორ. 2,14-15). კეთილსურნელოვანია უფლის შეცნობა ერთარსება სამების წიაღში, შეცნობა ძისა უფლისა, როგორც მესიისა, შეცნობა მარადიული სიცოცხლისა და სინათლის სამეფოსი, ღვთაებრივი სიყვარულისა, წმიდა და უფლის სარგებელი ზრახვებისა, შეგრძნება საქმეთა და გრძნობათა - ყოველივე ამას ეწოდება კეთილსურნელება ქრისტესი. მას სულით დაატარებენ ისინი, ვინც ქრისტე შეიცნო და ამ შემეცნებით ცხოვრობს. სიცოცხლის ეს კეთილსურნელება, საწინააღმდეგოა სიკვდილის სურნელისა: „რომელთამე სულად სიკუდილითი სიკუდილად და რომელთამე სულად ცხორებითი ცხორებად“ (2 კორ. 2,16). მას კი საკუთარ თავში ისინი ატარებენ, ვინც შორს დგანან ქრისტეს შეცნობისაგან, უარყოფენ ან აღსდგებიან მის წინააღმდეგ. მათი სულები სასიკვდილო სურნელს გამოსცემენ, რამეთუ არაფერი სურთ იცოდნენ იმის შესახებ, რაც სიკვდილის შემდგომ ხდება. სიკვდილი უფლებს მათ სიცოცხლეზე და სულის ყოველ კუნჭულში ჩასახლებულა. მზერა მათი საფლავს იქით ვერაფერს ხედავს, ამიტომაც ასდით მათ სულებს - სურნელი სიკვდილისა. რამეთუ ჩვენი სულის სურნელების გავრცელება ჩვენივე ხედვის საბოლოოო წერტილზეა დამოკიდებული თუკი ის საფლავია, მაშინ სიკვდილის სუნი უდის, ხოლო თუკი - უფალი და ზეციური სასუფეველია, მაშინ - სიცოცხლის კეთილსურნელება.

ყველა ფიზიკური სურნელი სულიერი რეალობის სახე-სიმბოლოს წარმოადგენს, სულიერი კეთილსურნელება უხრწნელი სულებისაგან ვრცელდება და მათ ხარისხზეა დამოკიდებული, მათ კეთილ თუ ბოროტ ზრახვებზე.

 

ბერ საბას - ბერობაზე თავდასხმებთან დაკავშირებით

ამბობ, რომ ბერებს თავს გესხმიან, მრავალი გესხმით თავს. ერთნი იმიტომ, სხვებზე თავდასხმას ვერ ბედავენ და იციან, რომ თქვენ არც უჩივლებთ და არც უპასუხებთ. სხვანი იმ მიზეზით, რომ ყველაფრის მატერიამდე დაყვანა და ხორცის სამსახურში ჩაყენება სურთ. დაბოლოს, მესამენი კი იმიტომ, რომ უბრალოდ საეკლესიო განაწესის ურყეობას ვერ ეგუებიან. ისინი გაკვირვებით უმზერენ, თუ დღევანდელ უსასრულო ცვლილებათა მორევში როგორ უცვლელად დგას მხოლოდ ეკლესია ქრისტესი: როგორც კლდე ზღვაში, რომელსაც ტალღები ეხეთქებიან. გვერდზე გადავდოთ პირადი თავდასხმები: მოთმინება და მისი საშუალებით სულის გადარჩენა - ბერული აღთქმაა. „ხოლო რომელმან დაითმინოს სრულიად, იგი ცხონდეს“ (მარკ. 13,13), - თქვა მან, ვინც ყველაფერი იცის და ყველაფერს ხედავს.

განვიხილოთ თქვენი მოწინააღმდეგეების პრინციპული მოთხოვნები, მათი შინაარსი და მიზანი კარგადაა ცნობილი. ისინი რომ ასრულებულიყვნენ, ეს უცილობლად მართლმადიდებელი ეკლესიის და ბერობის განადგურებამდე მიგვიყვანდა, გადააქცევდა მონასტრებს იმად, რადაც ისინი აქციეს უღმერთოებმა რუსეთში: მუზეუმებად ან გასართობ დაწესებულებებად, მაგრამ ასეთი მოპყრობა გაანაწყენებდა არა მარტო სერბ წმიდანთა სულებს, რომლებმაც თავიანთი არსებობით დედამიწა გააბრწყინეს და საკუთარი ბრწყინვალებით დაამშვენეს არა მარტო ზეციური კრებული, არამედ - მთელი მართლმადიდებელი ხალხი. რამეთუ მორწმუნეთათვის მონასტრები სულიერ საავადმყოფოებს წარმაოდგენენ, სადაც სული ჯანმრთელობას, ნუგეშს და შთაგონებას დაეძებს.

არავის მორწმუნეთაგან თავში არ მოუვა, რომ სულისათვის განკუთვნილი ადგილი სამიკიტნო ღრეობის ადგილად აქციოს. ისმას კითხვა: ვისი სახელით გამოდიან თქვენი კრიტიკოსები და მიწანააღმდეგეები?

ყველა ქრისტიანისაგან, ხოლო ბერებისაგან კი განსაკუთრებით, ვისი აღთქმებიც განსაკუთრებულად მკაცრია, შეიძლება მოვითხოვოთ, რომ ისინი უფრო უკეთესნი გახდნენ, ვიდრე არიან. მაგრამ განა შეიძლება, მონასტრის მსახურებაში ცვლილების შეტანის მოთხოვნა მხოლოდ იმიტომ, რომ ზოგიერთი ბერი დაუდევარია აღთქმათა შესრულებისას? განა შეიძლება, მთელი სულიერი შენობა, მატერიალურ მტვრად ვაქციოთ მხოლოდ იმიტომ, რომ ზოგიერთი მეომარი სულიერი მხედრობისა მატერიალიზმში ჩავარდა?

სატანის მოთხოვნა, რომ ქრისტეს ქვა პურად ექცია, ნაკლებ სახიფათოდ მოჩანს, ვიდრე მოთხოვნები ზოგიერთი ჩვენი თანამედროვისა - აქციოს სული და ყოველივე სულიერი პურად და მტვრად. თუმცა ვინ იცის, რა დრო მოდის; სულიერი ოქრო ყოველთვის შეიძლება, იოლად ვაქციოთ ქაღალდად, აი ქაღალდის ოქროდ გადაქცევა კი ძნელია.

მშვიდობა შენ და სიხარული უფლისაგან.

 

ახლადმოქცეულს - რწმენისაკენ შემობრუნების შესახებ

მსგავსად მოგზაურისა, შორეული და უცხო ქვეყნებიდან სახლში რომ ბრუნდება, თქვენც ახლა ურწმუნოების ყინულოვანი საზღვრებიდან ჩვენს მამა-პაპათა რწმენის თბილ კერიას უბრუნდებით. სიძნელეები, რომელთაც ამასთან დაკავშირებით აწყდებით, ეკლესიისათვის კარგადაა ცნობილი, რამეთუ მას დიდი გამოცდილება აქვს იმაში, რაც ადამიანებს მაშინ ემართებათ, როცა განდგებიან რწმენისაგან, ხოლო შემდგომ კვლავ უბრუნდებიან მას. პირველ შემთხვევაში, ეშმაკი მათ სულ უფრო შორს მიერეკება, მეორე შემთხვევაში კი უკანდასახევ გზას უჭრის, იყენებს ყველა თავის მზაკვრობას. ასეა თქვენს თავსაც: ისინი ხან სასოწარკვეთილებაში გაგდებენ, ხან მიწიერი გზის იმ ცდუნებებით გაცდენენ, რომლითაც თქვენ უფსკრულისაკენ მიექანებოდით, დაცინვისაკენ უბიძგებენ თქვენს ყოფილ თანამგზავრთ, ხანაც იმ ცნობილი უღმერთოების შესახებ შეგახსენებენ, „ხალხში პატივისცემით“ რომ სარგებლობენ.

თქვენ უნდა ებრძოლოთ უხილავ მტრებს. მათ აუცილებლად დაამარცხებთ, თუკი თქვენი უდიდესი კეთილისმყოფელის, ქრისტეს სახეს მხედველობიდან არ დაჰკარგავთ. იგია ერთადერთი სრულყოფილი ადამიანი, რომელსაც კი უცხოვრია დედამიწაზე მას შემდეგ, რაც ადამიანი გაჩნდა. მისკენ გაეშურეთ, მას ევედრეთ და მიბაძეთ. უმზირეთ, თუ როგორ იბადება თქვენთვის იგი გამოქვაბულში. შეხედეთ, როგორ შრომობს და მცირდება ის თქვენთვის, როგორ განკურნავს ხორციელ დაავადებებს - სიმბოლოს თქვენი სულიერი სნეულებებისა. უმზირეთ მას ჯვარზე გაკრულს - თქვენი გულისათვის, თუ როგორ დაგცქერით ზეციური დიდებით, მკვდრეთით აღმდგარი და ამაღლებული. ყველგან შეხვდით მის მზერას და სირცხვილის განმწმენდი გრძნობა მოიცავს სულს თქვენსას. სირცხვილისა იმიტომ, რომ ასე შორს იდექით და ასე ეწინააღმდეგებოდით მას, შეუძახეთ ეშმაკეულთ, თქვენ რომ გატყუებდნენ და გაცდუნებდნენ: - და თქვენ კი რა გააკეთეთ ჩემთვის?

ამბობთ, რომ წმიდა წერილის კითხვით ტკბებით და სხვა დანარჩენი წიგნები მოსაწყენი და აუტანელია თქვენთვის, რომ მათ ხელშიც ვეღარ იღებთ. ასე ჩვეულებისამებრ სულიერად დამშეულ ადამიანებს ემართებათ ხოლმე: ისინი ადამიანური სიტყვების შთანთქვის შემდგომ, უფლის სიტყვით ვეღარ ძღებიან. მაგრამ ამბობთ, რომ ჯერჯერობით ლოცვა არ გამოგდით, ეს საჩუქრად მოგეცემათ, ეჭვიც არ შეგეპაროთ, როცა თქვენს გულში მოყვასისადმი სიყვარული გაღვივდება, ხარბად დაუწყებთ ძებნას მასთან ნებისმიერ ურთიერთობას. ახლა კი მოკლე ლოცვაში ივარჯიშეთ, ვთქვათ: „წმიდაო ღმერთო“, „ყოვლადწმიდაო სამებაო“, „მამაო ჩვენო“ ან „ღვთისმშობელო ქალწულო“. გაიმეორეთ ეს ლოცვები დღის განმავლობაში ხუთგზის, გაიხადეთ ეს წესად და გსურთ თუ არა, მათგან ნუ გადაუხვევთ. რამეთუ კითხვა წმიდა წერილისა გვაძლევს სინათლეს, ლოცვა კი - სითბოს, მიუმატეთ მათ მოწყალება, დაე - თუნდაც მცირედი და არა ყველასათვის საკმარი. მოწყალება წმიდა წერილის შუქთან და ლოცვის სითბოსთან ერთად სულზე სულიერი ტენის მსგავსად მოქმედებს, იგი ზრდას, გაფართოებას, გაღრმავებას იწყებს და კეთილ ნაყოფს იძლევა. ამგვარად თქვენს სულს სულიერი ჯანმრთელობა, ნორმალური მდგომარეობა დაუბრუნდება და იქნება მსგავსი კეთილი ხისა, ხოლო მაცხოვრის სიტყვით, ყოველ კეთილ ხეს, ნაყოფიც კეთილი მოაქვს.

მშვიდობა თქვენ და სიხარული ქრისტესაგან.

„მისიონერული წერილები“ (წერილები 154-158), თბილისი, 2005 წ.